Stikstof werd ontdekt door Daniel Rutherford in 1772

het-verschil-tussen-stikstof-en-CO2

Wat is het verschil tussen stikstof en CO2

Stikstof is een scheikundig element en CO2 een scheikundige verbinding. Een chemisch element is niet meer splitsbaar. Dat is anders met CO2, wat een verbinding is van het element koolstof (de letter C…

Scheikundig element met symbool N, atoomnummer 7, groep 15 en periode 2

Stikstof: Wat is het en waarom is het schadelijk?

Waarschijnlijk heb je het woord stikstof al herhaaldelijk voorbij horen en zien komen. Maar wat houdt stikstof nou eigenlijk in? En wat zijn de recente ontwikkelingen op het gebiedt van de stikstof maatregelen? Bekijk de onderstaande tekst en kom alles te weten over stikstof, wat zoal de problemen hierom zijn, krijg antwoord op de vraag ‘wat is het verschil tussen stikstof en CO2’ en lees meer over de gestelde maatregelen rondom de huidige stikstofproblematiek.

Wat is stikstof?

Stikstof (N2) is simpelweg een geheel kleur- en reukloos gas dat zich overal om ons heen bevindt. Het is een natuurlijk en niet schadelijk stof dat in normale hoeveelheden niet schadelijk is voor het milieu of voor de mens. Stikstof is zelfs van belang voor planten en vormt een belangrijke voedingsstof voor plantensoorten. Stikstof is dan ook vrijwel altijd en overal aanwezig. Zo bestaat maar liefst 78% van de lucht uit stikstof.

Stikstof kan normaal gesproken eenvoudig op natuurlijke wijze worden afgebroken door middel van bodembacteriën, zoals met de zogenoemde stikstofwortelknolletjes. Deze stikstofwortelknolletjes worden in de wortels van vlinderbloemigen gemaakt.

Wanneer er echter verbindingen plaats vinden in de lucht, kan stikstof wel schadelijk zijn en kan het een bedreiging voor onze leefomgeving zorgen. Deze verbinding is een verbinding van stikstofoxiden (NOx), die voorkomen in de lucht door diverse uitlaatgassen, met ammoniak (NH3), een stof dat met name voorkomt in mest dat over landbouwgrond wordt uitgereden. De grootste sectoren die een rol spelen in de grote mate van stikstofuitstoot zijn de industrieën, landbouw en de veeteelt. De grootste uitstoter is de veehouderij, de veeteelt was in 2019 namelijk verantwoordelijk voor maar liefst 46 procent van het volledige percentage aan stikstofschade aan kwetsbare natuur.

De hoeveelheid stikstof kan in de bodem en grondwater terecht komen en hierbij schade aanrichten aan het milieu. Wanneer stikstofoxiden namelijk in de bodem komen, kunnen deze stoffen de bodem verzuren. Ook kan de stikstof zich verbinden met water, zoals wanneer het regent. Hierdoor ontstaat de verbinding salpeterzuur (HNO3), ook wel bekend als de oorzaak van zure regen. Een te hoog gehalte aan stikstof kan dus tot flinke schade lijden en de uitstoot ervan dient daarom verminderd te worden. Voor meer informatie over stikstof kun je terecht bij de website van het RIVM.

Verschil stikstof en C02

Stikstof is niet hetzelfde als koolstofdioxide (C02), al lijkt het er in vele opzichten op en wordt het er vaak mee vergeleken. Beide gassen zijn natuurlijk en komen voor in de atmosfeer. Het hoge C02 gehalte in de lucht is het als het stikstofgehalte schadelijk voor het milieu en de algemene leefbaarheid op aarde. C02 uitstoot wordt veroorzaakt door fabrieken en door de uitstoot van auto’s en vliegtuigen. C02 staat bekend als de meest prominente broeikasgas en zorgt ervoor dat de warmte op aarde vast wordt gehouden. De hoeveelheid C02 is door menselijke activiteiten in de laatste 150 jaar flink toegenomen.

Het stikstofgehalte is echter niet schadelijk voor het klimaat, terwijl een hoog C02 gehalte wel kan bijdragen aan klimaatsverandering. De stikstof stijgt namelijk op en daalt vervolgens weer neer. Hierdoor komt de stikstof in de bodem terecht en kan het tot vervuiling van het milieu lijden.

CO2 stijgt echter op en daalt niet neer net als stikstof, hierdoor komt het uiteindelijk in de ozonlaag terecht en kan het tot opwarming van het klimaat zorgen. Zowel CO2 als een te hoog stikstofgehalte zijn slecht voor planten en bomen en kunnen ervoor zorgen dat de biodiversiteit sterk afneemt.

Wat is het probleem rondom stikstof

Veel mensen vragen zich af wat nou daadwerkelijk zo schadelijk is aan stikstof en waarom het een probleem vormt voor de samenleving. Stikstof is ten slotte een natuurlijke stof die van belang is voor de groei van planten en dieren. Tegenwoordig vindt er dan ook veel discussie plaats rondom het thema en wordt er volop gediscussieerd over een acceptabel percentage aanwezige stikstof. Dit wordt ook wel aangeduid als ‘stikstofproblematiek’ en is te begrijpen door te kijken naar drie belangrijke punten, namelijk de hoeveelheid aan stikstof in de lucht (Concentratie), hoe het in de lucht terecht komt (Emissie )en hoe het in de bodem terecht komt (Depositie).Momenteel zijn wetenschappers het erover eens dat er in Nederland een te hoge concentratie aan stikstof in de lucht en bodem is. Volgens NatuurMonumenten zorgt dit hoge stikstofgehalte voor grote problemen aan het milieu, waarbij een te hoge concentratie aan stikstof kan lijden tot het verdwijnen van planten- en diersoorten. Ook kan het probleem rondom stikstof gevaar aanbrengen aan de voedselproductie en aan de algemene gezondheid van de bevolking.

Om het probleem aan te pakken spreekt de overheid diverse sectoren aan om hun uitstoten aan ammoniak en stikstofoxiden te verminderen. Zo moet de stikstofuitstoot flink omlaag in het verkeer, diverse industrieën en in de landbouw. Om de problemen op grote schaal aan te pakken zijn diverse maatregelen genomen.

Wat zijn de getroffen maatregelen tegen stikstof?

In 2015 kwam de overheid met het ‘Programma Aanpak Stikstof’ (ook wel PAS). In deze aanpak werden typen maatregelen beschreven, namelijk maatregelen met betrekking tot de uitstoot van stikstof aan de bron, zoals stikstofuitstoot door landbouw, verkeer en industrie, en uit maatregelen om de huidige aangerichte schade van stikstof in de natuur effectief te herstellen. Om de natuur duurzaam te herstellen is het belangrijk dat de stikstofdepositie teruggebracht wordt teruggebracht naar de kritische depositiewaarde (KDW). Hoe hoog deze waarde is verschild per natuurgebied. Voor het aanpakken van stikstof maakte het kabinet op 1 november bekend een half miljard euro uit te trekken.

Er werden door het kabinet 160 Natura 2000-gebieden in kaart gebracht waarbij het stikstofgehalte zorgvuldig werd onderzocht. Van al deze gebieden werd bij maar liefst 118 gebieden een overmaat aan stikstof aangetroffen in de bodem. Om deze natuurgebieden te herstellen werd een kwart miljard euro aan budget beschikbaar gesteld. Me dit budget wordt verzuurde stikstofgrond afgevoerd en worden grondwaterstanden verhoogd. Het doel hiervan is om natuurgebieden hiermee weer nat te maken.

Daarnaast werden er door het kabinet de volgende maatregelen tegen stikstof getroffen:

  • De maximumsnelheid overdag werd omlaaggehaald naar 100 km/u
  • Er werd een aanpassing aangebracht aan het veevoer waarvoor minder ammoniak gebruikt wordt
  • Er werd extra geld beschikbaar gesteld om varkenshouderijen te stimuleren te stoppen
  • Er werd extra geld beschikbaar gesteld om stallen te verduurzamen
  • Er kwam een maatregel waarbij salderen mogelijk gemaakt werd voor veehouders
  • Er is besloten tot geen vergunningsplicht voor beweiden en bemesten
  • Er werd financiële hulp geregeld voor het extensiveren of omschakelen naar kringlooplandbouw

Wie lijden onder de maatregelen tegen stikstofuitstoot?

Het verminderen van stikstof in de lucht is een flinke uitdaging voor vele sectoren. De problemen rondom stikstof zijn veel in het nieuws geweest vanwege de vele protesten. De wetenschap is het erover eens dat het huidige stikstofgehalte een bedreiging vormt voor de maatschappij en dat er daarom diverse maatregelen moeten genomen worden. Echter hebben de maatregelen tot veel opspraak gezorgd en vele zijn het oneens met de genomen maatregelen.

Zo zijn vele boeren het niet eens met de gestelde maatregelen en vinden ze dat er te weinig aan hun wordt gedacht. Vele boeren in Nederland produceren op grote schaal voedsel en exporteren een groot deel van hun productie naar het buitenland. Hierbij wordt de landbouwgrond te intensief gebruik en komen er grote hoeveelheden stikstof in de bodem terecht. De overheid wil daarom zorgen dat de bodem minder intensief gebruikt wordt waardoor vele boeren minder moeten gaan produceren. Een afname aan productie zorgt uiteraard voor een lagere opbrengst waarmee de boeren het niet eens zijn. Vele boeren moeten stukken land inleveren of hun huidige bedrijfsprocessen flink verminderen of verduurzamen. Ondanks vele boeren in aanmerking komen voor flinke subsidies en diverse aanspraak tot financiële hulp, zien ze hun toekomst niet positief in door de gestelde stikstofuitstoot maatregelen.

Daarnaast zijn er vele industrieën in protest vanwege de stikstofuitstoot. Zij moeten ook hun bedrijfsprocessen drastisch verduurzamen waarbij productie en effectiviteit verloren gaat. Bedrijven moeten hun uitstoot aan CO2 verminderen en zorgen voor minder stikstofgehalte in de lucht en bodem. Ook werden er veel ondernemers met bestemmingsplannen voor bedrijventerreinen met de gestelde stikstofmaatregelen geconfronteerd. Zo werden er namelijk diverse woningbouwplannen of nieuwe wegen geschrapt. In totaal zou dit neer komen op maar liefst 18.000 projecten die niet door zouden kunnen gaan. Dit raakte de publieke en de private sector aan bouw- en infraondernemers, baggeraars en hoveniers uiteraard hard. Hierdoor zouden vele banen verloren gaan en zouden vele mensen hun projecten en opdrachten moeten afzeggen.

Om het stikstofgehalte in de lucht en bodem drastisch te verminderen is de inzet van vele sectoren van belang en zullen vele bedrijven samen moeten gaan werken en zich moeten inzetten voor een duurzamere samenleving. Hier zijn helaas opofferingen voor nodig. Wanneer elke sector de maatregelen keurig zal nastreven, zullen de maatregelen op korte termijn tot een daling van het stikstofdepositie lijden. Door veel samen te werken en te kijken naar duurzame oplossingen kan het stikstof probleem voor iedereen kansen te weeg brengen en zorgt de vermindering van stikstof voor een aangenamer leefklimaat voor iedereen.